Sản phẩm,  Tư vấn lập quy hoạch

Quy hoạch chi tiết xây dựng bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích khảo cổ Xóm Rền, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

  1. Giới thiệu khu di tích khảo cổ Xóm Rền:

Di tích khảo cổ xóm Rền thuộc xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ là di tích khảo cổ tiêu biểu nhất trong giai đoạn văn hoá Phùng Nguyên đã được nhà nước công nhận cấp Quốc gia tại Quyết định số 12/2007/QĐ-BVHTT ngày 18/10/2007 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa thông tin. Di chỉ khảo cổ xóm Rền đã qua  6 lần khai quật, di tích đã thu được một số lượng di vật rất lớn (2.794 hiện vật đá, 572 hiện vật gốm và hàng vạn mảnh gốm vỡ). Các hiện vật này phong phú về loại hình, chất hiệu bao gồm từ công cụ sản xuất, đồ đựng, đồ đun nấu, vũ khí, đồ trang sức… Đặc biệt có giá trị cao là 05 chiếc nha chương còn tương đối nguyên vẹn, một loại hình hiện vật đặc sắc tìm thấy trên vùng đất Tổ. Cũng tại di tích đã phát hiện 08 ngôi mộ với 04 mộ còn di cốt người Việt cổ.

Về niên đại của di tích Xóm Rền, các nhà nghiên cứu cho rằng Xóm Rền thuộc giai đoạn Phùng Nguyên cổ điển. Khung niên đại tuyệt đối của Xóm Rền được xác định trong khoảng 3.360 ± 40 đến 3.770 ± 60 BP.

Di chỉ Xóm Rền là một di chỉ cư trú – mộ táng rất quan trọng trong hệ thống di tích khảo cổ học tỉnh Phú Thọ và Việt Nam, phản ánh giai đoạn cuối đồ gốm, đầu thời đại đồng thau ở Việt Nam. Việc phát hiện và khai quật di chỉ này đã góp phần xác định chính xác những dấu tích vật chất vô cùng  giá trị của một nền văn hóa khởi đầu thời kỳ Hùng Vương dựng nước trên quê hương Đất Tổ – Văn hóa Phùng Nguyên.

Trong khoảng thời gian tồn tại của mình, cư dân Xóm Rền đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong sản xuất và đời sống tinh thần. Sự tồn tại của một tầng văn hóa vào loại dày nhất trong văn hóa Phùng Nguyên cùng với sự phát triển lên đến đỉnh cao của kỹ nghệ chế tác đá và đồ gốm, thêm vào đó là sự xuất hiện của một biểu tượng quyền lực – Nha chương – thì Xóm Rền có thể là một trung tâm chính trị ở giai đoạn đầu thời đại đồng thau. Các lần khai quật đã cho thấy vị trí và tầm quan trọng của di chỉ Xóm Rền trong việc nghiên cứu giai đoạn kim khí trong lịch sử nước ta, giai đoạn chuẩn bị cho sự hình thành nhà nước của các Vua Hùng trong lịch sử dân tộc.

Khu di tích khảo cổ xóm Rền là tài sản văn hoá quý báu, có giá trị không những đối với nhân dân vùng đất Tổ nói riêng, mà còn của dân tộc Việt Nam nói chung. Vì vậy, di tích khảo cổ xóm Rền cần phải được gìn giữ và bảo vệ lâu dài đồng thời cần phải đầu tư, tôn tạo nhằm phát huy tác dụng về giá trị của di tích đối với phát triển du lịch của tỉnh.

Ngày 15 tháng 11 năm 2010, UBND tỉnh Phú Thọ đã có công văn số 3997/UBND-VX2 về việc chủ trương cho lập  dự án đầu tư xây dựng Khu di tích khảo cổ xóm Rền.

Ngày 22 tháng 06 năm 2011 UBND tỉnh Phú Thọ đã có Quyết định số 2083/QĐ-UBND phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Bảo tồn và phát huy giá trị di tích khảo cổ xóm Rền, xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh.

Để bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị di tích và thực hiện chủ trương của UBND tỉnh Phú Thọ, cần thiết phải lập QHCT Khu di tích khảo cổ xóm Rền.

01-sz-nho-so-do-to-chuc-khong-gian-kien-truc-canh-quan

2. Bố cục không gian kiến trúc toàn khu

Không gian quy hoạch kiến trúc toàn khu được chia thành các khu sau:

a.     Khu bảo tàng tại chỗ

Được giới hạn bởi đường trục chính ở phía nam, đường trục dọc phía bắc, đương phân khu ở phía đông và phía tây.

Tại đây, đường trục chỉnh được mở thành đường đôi tạo lối vào thuận lợi và an toàn cho du khách.

Công chính sẽ được mở vào từ trục chính.

Khu bảo tàng sẽ được xây dựng với các nội dung phong phú bao gồm:

  • Khu trưng bày tại chỗ:
  • Các hố đào khảo cổ được bảo tồn, tôn tạo:

Hố đào 05.XR.TS có di cốt người Việt cổ sẽ được bảo quản, tôn tạo trong đền thờ người Việt cổ.

Hố đào 05.XR.H1 tại nhà ông Hán Đức Bàn có các hiện vật gốm cũng sẽ được bảo tồn trong nhà kinh để du khách tham quan.

Các hố đào không còn di vật cũng sẽ được khôi phục, cắm biển giới thiệu và xây bức tường di sản để du khách tham quan.

  • Tái tạo lại đời sống của cư dân xóm Rền thời tiền sử thông qua việc trưng bày mô phỏng các nhà ở, công cụ sản xuất, các sản phẩm gốm, đá…, các phù điêu, biểu tượng mô phỏng con người, sinh vật, cư dân xóm Rền xưa.

Xây dựng một cụm nhà ở của cư dân xóm Rền xưa. Giữa cụm nhà có sân mô tả cảnh đốt lửa nướng thú rừng.

Xung quanh nhà có các công cụ sản xuất nông nghiệp, bắt cá, Săn bắt thú rừng và một số tượng nhỏ các con vật như chó, gà, lợn…

Xây dựng một nhà nhỏ mô phỏng xưởng chế tác đồ gỗ, đồ đá để du khách có thể thấy được cảnh người xóm Rền xưa sản xuất đồ thủ công và du khách cũng có thể tham gia thao tác thử.

  • Khu ao nhỏ chạy dài dưới chân đồi được liên kết lại để mô tả cảnh đánh bắt cá của cư dân xóm Rền.
  • Khu thung lũng phía tây sẽ được tôn tạo thành khu rừng sinh thái có cây cối rậm rạp và hồ nước thác nước. Tại đây sẽ tái tạo lại cảnh săn bắt và hái lượng của các cư dân xóm Rền.
  • Khu ruộng trũng phía Bắc được giữ lại, tôn tạo để tái hiện lại cảnh làm lúa nước của cư dân cổ xóm Rền.

b.     Khu du lịch sinh thái

Để phục vụ cho du khách tới thăm quan, thăm viếng khu di chỉ khảo cổ, tạo ra các khu dịch vụ sinh thái tại xóm Rền trên cơ sở lợi dụng địa hình thiện nhiên và hiện trạng, xây dựng các khu du lịch sinh thái với những hồ nước rộng, những vườn cây đẹp và những khu vui chơi giải trí.

Khu hồ nước và ruộng trũng phía tây nam và phía nam được tạo ra những hồ nước lớn. Xung quanh có những vườn cây đẹp, những nhà nghỉ xinh xắn, nhà hàng ăn uống và quán bán hàng lưu niệm…

c.      Các công trình công cộng

Nhằm phục vụ du khách và cư dân địa phương, sẽ xây dựng tại đây một số công trình công cộng:

  • Nhà tiếp đón và trưng bày cổ vật

Tại đây có phòng trưng bày cổ vật và nơi tiếp đón du khách. Có phòng họp lớn đủ để tổ chức các cuộc nói chuyện chuyên đề, chiếu phim và biểu diễn nghệ thuật; có bản đồ, ảnh, mô hình giới thiệu di chỉ khảo cổ xóm Rền và những thiết chế phục vụ du khách. Đây cũng còn là nhà văn hóa cho xã Gia Thanh và người dân xóm Rền.

  • Chợ quê:

Bố trí ở phía đông xóm Rền, bên đường trục chính. Tại đây sẽ bán các hang nông – lâm – thổ sản, các món ăn truyền thống, hang lưu niệm  của xóm Rền, huyện Phù Ninh và của Tỉnh Phú Thọ.

  • Các quán bán hàng giải khát, lưu niệm phục vụ du khách được bố trí dọc trục đường chính giữa khu.
  • Chùa Lộc: Tọa lạc trên đồi Lộc. Từ đây có thể nhìn thấy toàn bộ khu xóm Rền. Vì vậy, chùa Lọc cần được xây dựng lại để phục vụ nhân dân địa phương, du khách tới thăm quan và lễ phật.
  • Các công trình phục vụ khác: trạm bán xăng, rửa xe… được bố trí tại 2 bãi đỗ xe.

Các công trình kiến trúc đều được xây dựng theo hình thức kiến trúc cổ, mang đậm bản sắc văn hóa thời Phùng Nguyên.

  • Khu dân cư

Các khu dân cư xóm Rền hiện tại sẽ được đầu tư cải tạo cơ sở hạ tầng như đường xá, hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải và vệ sinh môi trường.

Khuyến khích dân giữ lại các ngôi nhà có kiến trúc cổ. Do một số hộ dân không đủ điều kiện bảo tồn lại nhà cổ nên kiến nghị nhà nước có thể mua lại và bảo tồn phục vụ du khách tới tham quan. Các hộ gia đình làm nón, trồng hồng không hạt, trồng bưởi Diễn phục vụ du khách tời tham quan, mua sắm hàng lưu niệm và cả những du khách nghỉ qua đêm.

Cải tạo xây dựng nhà trẻ trong khu phục vụ cho con em cư dân đang sinh sống.

d.     Cây xanh

Hệ thống cây xanh tại đây sẽ được chọn lựa các loại cây bản địa như cọ, đa, si, lim xẹt, muỗng, tre… tạo cho xóm Rền có một không khí cổ kính linh thiêng, góp phần cải tạo vi khí hậu và tăng thu nhập cho cư dân.

02sz-nho-phoi-canh-khu-bao-ton-ton-tao-va-phat-huy-gia-tri-di-tich-khao-co-xom-ren